PERBEZAAN INSURANS KONVENSIONAL DAN TAKAFUL : MENNGAPA PERLU PILIH TAKAFUL BERBANDING INSURANS?

 

Perbezaan Insurans Konvensional dan Takaful: Mengapa Orang Islam PERLU Memilih Takaful?

Apabila bercakap mengenai perlindungan kewangan, ramai yang masih menganggap insurans konvensional dan takaful adalah perkara yang sama. Hakikatnya, kedua-duanya mempunyai objektif yang hampir sama, iaitu memberi perlindungan kewangan apabila berlaku musibah, tetapi konsep, struktur dan prinsip yang digunakan adalah sangat berbeza.

Bagi seorang Muslim, memahami perbezaan ini bukan sekadar soal produk kewangan, tetapi juga berkaitan dengan tuntutan syariah dalam menguruskan risiko dan harta.

---

# Apa itu Insurans Konvensional?

Dalam sistem insurans konvensional, konsep utama ialah pemindahan risiko (Risk Transfer).

Apabila seseorang membeli polisi insurans, beliau membayar premium kepada syarikat insurans. Sebagai balasan, syarikat insurans mengambil alih risiko tersebut.

Secara ringkas:

Peserta ➜ Bayar Premium ➜ Risiko dipindahkan kepada syarikat insurans

Jika berlaku tuntutan, syarikat akan membayar pampasan berdasarkan syarat polisi.

Jika tiada tuntutan dibuat, lebihan keuntungan menjadi milik syarikat insurans.

---

# Apa itu Takaful?

Takaful pula menggunakan konsep yang berbeza.

Konsep utama ialah:

Perkongsian Risiko (Risk Sharing)

Peserta tidak memindahkan risiko kepada syarikat.

Sebaliknya setiap peserta bersetuju untuk membantu peserta lain yang ditimpa musibah melalui satu dana bersama yang dikenali sebagai **Dana Tabarru'**.

Pengendali Takaful hanya bertindak sebagai:

* Pengurus Dana

* Pentadbir

* Pengurus Pelaburan

Mereka menerima fi pengurusan (Wakalah Fee) dan menguruskan dana mengikut prinsip Syariah.

---

# Konsep Tabarru'

Perkataan **Tabarru'** bermaksud:

Derma secara sukarela untuk membantu peserta lain yang mengalami musibah.

Contohnya:

10,000 orang menyertai satu pelan Takaful.

Setiap orang menyumbang sebahagian daripada caruman mereka ke dalam Dana Tabarru'.

Apabila salah seorang peserta disahkan menghidap penyakit kritikal atau meninggal dunia, manfaat dibayar daripada dana tersebut.

Ini bermaksud peserta saling membantu antara satu sama lain.

---

# Konsep Perkongsian Risiko

Dalam Takaful,

Risiko tidak dipindahkan.

Sebaliknya:

Semua peserta berkongsi risiko bersama. Bak pepatah Melayu, "Berat sama dipikul, ringan sama dijinjing"

Ia berdasarkan konsep:

* Ta'awun (Saling membantu)

* Tabarru' (Derma)

* Ukhuwwah

* Maslahah

Konsep ini lebih hampir kepada semangat masyarakat Islam yang saling membantu ketika menghadapi kesusahan.

---

# Konsep Perkongsian Untung atau Surplus Sharing

Selain berkongsi risiko,

Dana peserta juga akan dilaburkan ke dalam pelaburan yang patuh Syariah.

Jika pelaburan memberikan keuntungan,

keuntungan tersebut boleh dikongsi mengikut struktur produk dan kontrak yang digunakan.

Jika berlaku lebihan dana (Surplus),

Sesetengah pengendali Takaful juga boleh mengagihkan lebihan tersebut kepada peserta yang layak mengikut polisi masing-masing. Untuk PruBSN Takaful, lebihan perkongsian dana akan dibahagikan secara 50:50 antara peserta dan juga pengendali takaful.

Ini berbeza dengan insurans konvensional yang kebiasaannya mengekalkan lebihan keuntungan sebagai keuntungan syarikat (bergantung kepada jenis polisi dan struktur syarikat).

---

# Mengapa Orang Islam Digalakkan Memilih Takaful?

Ramai ulama berpandangan bahawa sistem insurans konvensional mengandungi unsur-unsur yang tidak selari dengan prinsip Syariah, antaranya:

- Gharar (ketidakpastian yang berlebihan)

- Maisir (unsur pertaruhan)

- Riba (faedah atau pelaburan yang tidak patuh Syariah)

Sebaliknya, Takaful dibangunkan untuk mengurangkan unsur-unsur tersebut melalui kontrak yang berasaskan prinsip Syariah dan dikawal selia oleh Jawatankuasa Syariah.

Bagi seorang Muslim yang mempunyai pilihan, memilih produk yang patuh Syariah merupakan sebahagian daripada usaha memastikan urusan kewangan selari dengan prinsip agama.

---

# Kenapa Sumbangan Takaful Boleh Disemak Semula (Contribution Re-pricing)?

Ini antara persoalan yang paling kerap ditanya.

Ramai peserta menyangka bahawa Pengendali Takaful menaikkan sumbangan kerana ingin meningkatkan keuntungan.

Hakikatnya, faktor utama ialah kedudukan Dana Tabarru'.

Dana Tabarru' digunakan untuk membayar:

* Tuntutan hospital

* Tuntutan penyakit kritikal

* Pampasan kematian

* Pampasan hilang upaya

* Manfaat lain yang diperuntukkan dalam sijil

Apabila:

* Kos rawatan hospital meningkat,

* Kekerapan tuntutan bertambah,

* Inflasi perubatan terus meningkat,

Dana Tabarru' akan mengalami tekanan.

Jika baki dana menghampiri atau berada di bawah paras yang diperlukan untuk memastikan dana kekal mampan, pengendali mungkin perlu melakukan semakan kadar sumbangan (contribution re-pricing) supaya dana mempunyai sumber yang mencukupi untuk memenuhi tuntutan peserta pada masa hadapan.

Dengan kata lain, tujuan semakan ini adalah untuk membantu memastikan dana terus mampu membayar tuntutan peserta secara berterusan, bukan semata-mata untuk meningkatkan keuntungan pengendali.

---

# Apa Berlaku Jika Dana Tabarru' Tidak Mencukupi?

Jika dana tidak mencukupi, pengendali Takaful mempunyai tanggungjawab untuk memastikan tuntutan yang sah tetap dibayar mengikut terma sijil. Dalam amalan Takaful, pengendali boleh memberikan Qard (pinjaman tanpa faedah) kepada Dana Tabarru' apabila diperlukan, dan pinjaman itu akan dibayar semula daripada lebihan dana pada masa hadapan apabila keadaan mengizinkan.

Akan tetapi, keadaan ini tidak boleh berlanjutan untuk tempoh masa yang lama. Sebab pengendali Takaful adalah institusi yang berasaskan keuntungan sebab mereka buat business. Kalau asyik nak kena top-up sahaja, lama-lama pemegang saham pun mungkin akan melepaskan pegangan masing2 dan akhirnya boleh menyebabkan syarikat gulung tikar. Kalau tak pun maybe dijual kepada pengendali lain.

Dalam jangka panjang, jika kos tuntutan kekal tinggi dan dana terus tertekan, semakan kadar sumbangan mungkin diperlukan untuk memastikan kelestarian dana dan keadilan kepada semua peserta.

# Kesimpulan

Takaful bukan sekadar produk perlindungan.

Ia merupakan satu sistem yang dibina atas semangat:

✔ Saling membantu (Ta'awun)

✔ Derma (Tabarru')

✔ Perkongsian risiko (Risk Sharing)

✔ Pelaburan patuh Syariah

✔ Pengurusan yang diawasi oleh Jawatankuasa Syariah

Memahami bagaimana Dana Tabarru' berfungsi juga membantu peserta melihat mengapa semakan sumbangan kadangkala diperlukan dalam menghadapi peningkatan kos rawatan dan tuntutan.

Kalau anda masih keliru mengenai perbezaan antara Insurans Konvensional dan Takaful?

Atau ingin membuat semakan sama ada pelan perlindungan anda masih sesuai dengan keperluan semasa?

📲 WhatsApp saya di: (https://financialcoach.wasap.my)

📘 Ikuti perkongsian saya di Facebook: (http://www.fb.com/abdazizriadi)

Saya sedia membantu anda memahami pilihan perlindungan yang sesuai berdasarkan keperluan kewangan dan prinsip Syariah.

Aziz Riadi

ShRFP
Sen. Agency Manager
Muqmeen Group - PruBSN